Yeni yılda vergi sistemi değişiyor: Yüz binlerce esnaf için ek yük kapıda

1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek yeni düzenlemelerle büyükşehirlerde faaliyet gösteren binlerce esnaf için vergi dönemi değişiyor. Ticari taksi, dolmuş, minibüs ve otobüs işletmecileri artık basit usul yerine gerçek usulde vergilendirilecek.

Yeni yıla sayılı günler kala yayımlanan Torba Kanun, esnafı yakından ilgilendiren önemli değişiklikleri beraberinde getirdi. Özellikle şehir içi yolcu taşımacılığı yapanlar için vergi sisteminde köklü bir dönüşüm yaşanacak. Alınan kararlarla birlikte, büyükşehirlerde uzun süredir uygulanan basit usul vergilendirme modeli büyük ölçüde sona eriyor.

Büyükşehirlerde vergi uygulaması tek tip oluyor

Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda, bugüne kadar 13 büyükşehirde uygulanan düzenleme 1 Ocak 2026’dan itibaren 17 büyükşehri daha kapsayacak. Böylece 30 büyükşehrin tamamında, ticari faaliyet yürüten esnaf aynı vergilendirme esaslarına tabi olacak.

Bu kapsamda;

Ticari taksi

Dolmuş

Minibüs

Otobüs

gibi araçlarla şehir içi yolcu taşımacılığı yapan mükellefler, gerçek usulde vergilendirilecek.

Kimler basit usulde kalabilecek?

Yeni sistem her esnafı kapsamıyor. Düzenlemeye göre:

Büyükşehir sınırları içinde olsa da nüfusu 30 binin altında olan ilçelerde faaliyet gösteren taşımacılar,

Büyükşehirlerde mahalleye dönüşmüş, nüfusu 2 binin altındaki köy ve beldelerdeki mükellefler,

şartları taşımaları halinde basit usulden yararlanmaya devam edebilecek.

Gerçek usule geçenleri hangi vergiler bekliyor?

Basit usulde vergilendirilen esnaf yalnızca ticari kazanç vergisi öderken, gerçek usule geçen mükellefler için tablo değişiyor. Yeni yıldan itibaren bu kapsama giren esnaflar;

Gelir vergisi

KDV

Stopaj

gibi kalemlerle karşı karşıya kalacak. Bu durum, yüz binlerce esnaf için yeni bir mali yük anlamına geliyor.

Defter ve beyan işlemleri değişiyor

1 Ocak 2026’dan itibaren gerçek usule tabi olacak mükelleflerin kayıt ve beyanname işlemleri, Defter Beyan Sistemi üzerinden yürütülecek. Bu işlemler, mükelleflerin bağlı olduğu meslek odaları ve birlikler aracılığıyla da yapılabilecek.

Şirketler için dijital defter zorunluluğu

Torba Kanun’la getirilen bir diğer önemli düzenleme ise şirketleri ilgilendiriyor. Yeni yıldan itibaren ticaret siciline tescil edilecek tüm şirketler için Elektronik Ticari Defter Sistemi (ETDS) zorunlu hale geliyor.

Pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterleri artık elektronik ortamda tutulacak.

Oyuncak ve ikinci el araçta yeni dönem

Düzenlemeler yalnızca vergilerle sınırlı değil. Ticaret Bakanlığı, 1 Ocak 2026’dan itibaren ithal oyuncaklarda yeni denetim kriterlerini devreye alacak. Ürün veya ambalaj üzerinde imalatçı ve ithalatçı bilgisi bulunmayan başvurular reddedilecek.

Öte yandan ikinci el araç satışında uygulanan 6 ay – 6 bin kilometre kuralı ve ilan kısıtlaması, uzatılmaması halinde yılbaşı itibarıyla sona erecek.

Yerli katkı ve amatör balıkçılıkta da değişiklik

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yerli katkı oranı yüzde 51’in altında olan ürünler için “yerli katkı oranı raporu” hazırlanmasını zorunlu hale getiriyor. Yazılımların yerli malı sayılabilmesi için ise teknolojik ürün belgesi şartı getiriliyor.

Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı, 1 Ocak 2026’dan itibaren su altı tüfeğiyle avlanan amatör balıkçılar için Amatör Balıkçı Belgesi zorunluluğu getirecek.

Esnaf için yeni yıl daha pahalı başlayacak

Özetle; 2026 yılı, özellikle büyükşehirlerde faaliyet gösteren esnaf için daha fazla vergi, daha fazla kayıt ve daha fazla yükümlülük anlamına geliyor. Yeni düzenlemelerle birlikte yüz binlerce esnaf, yeni yıla yeni vergilerle girmek zorunda kalacak.